Sıkça Sorulan Sorular

Tulpar’ın ne olduğu, nasıl performans gösterdiği ve nasıl inşa edildiğine dair hızlı cevaplar. Burada yer almayan konular için Başlarken rehberine ve Dil Referansı’na bakabilirsiniz.

Tulpar nedir?

Tulpar; LLVM 18-22 arka uçlu, statik tipli, AOT (ahead-of-time) derlenen bir programlama dilidir. HTTP, JSON, SQLite, bir ORM ve OpenAPI üretimi doğrudan runtime’a gömülüdür; bir API kurmak için harici framework veya bağımlılık kurulumu gerekmez.

Tulpar ne kadar hızlı?

Tulpar, LLVM üzerinden derleme zamanında (AOT) native bir ikili dosyaya derlenir. Dokuz dilli mikro-kıyas takımında, C’ye -O3 -march=native -flto verildiğinde bile fib’de 2,7× ve strcat’te 2,8× önde; sieve ve intloop’ta C ile başa baş. HTTP’de dahili Wings sunucu havuzuyla keep-alive kıyasında saniyede yaklaşık 36 bin istek karşılıyor.

Çekinceler — çünkü buradaki iki iddia bir sonraki koşuda geri çekildi. arrayiter’de -march=native ile C öne geçiyor. strcat’te ise, Tulpar’ın kullandığı elle yazılmış tamsayı→dizgi yordamının aynısı verilince C 1,25× önde bitiriyor — o fark bir derleyici farkı değil, stdlib asimetrisiydi. fib kazancı da genelleşmiyor: özyineleme ailesinde gcc hâlâ treesum, ackermann ve tak’ta Tulpar’ın önünde. sieve ve intloop’ta ilk dört dil 0,5 ms içinde, yani bant anlamlı ama sıra numarası değil. Kayan nokta ikiye ayrılıyor: saf aritmetikte Tulpar C’den ayırt edilemiyor (mandelbrot 158,4’e karşı 158,6 ms), ama float[] dizilerinde 5–27× geride — kutulanmamış dizi depolaması bugün yalnız tam sayılar için var, yani bir float eleman C’nin 8,1 baytına karşı 16,1 bayt tutuyor. Elle yazılmış SIMD, tahsis ağırlıklı ve çok iş parçacıklı yükler hâlâ denenmedi. Tam tablo, bayrak matrisi ve geri çekilen iddialar için Benchmark Sonuçları’na bakın.

Tulpar’ın bir VM’i, bytecode yorumlayıcısı ya da REPL’i var mı?

Hayır. Tulpar, Haziran 2026’da bytecode VM’ini ve REPL’ini kaldırarak C, Rust ve Go’nun izlediği tek AOT/LLVM çalıştırma yoluna geçti. tulpar dosya.tpr komutu her zaman AOT ile derleyip native ikiliyi çalıştırır; yorumlayıcı fallback’i yoktur — yani başarılı bir çalıştırma, AOT hattının gerçekten çalıştığı anlamına gelir.

Tulpar ücretsiz ve açık kaynak mı?

Evet. Tulpar MIT lisanslıdır ve GitHub üzerinde açık kaynak olarak geliştirilir.

Tulpar hangi platformlarda çalışır?

Linux, macOS ve Windows (hem MSVC hem MinGW araç zincirleriyle). Derleyici CMake ile inşa edilir ve LLVM 18 veya üzerini gerektirir.

Tulpar nasıl kurulur?

curl -fsSL https://tulparlang.dev/install.sh | bash

iwr -useb https://tulparlang.dev/install.ps1 | iex

Hazır derlenmiş ikili dosyalar GitHub releases sayfasından da indirilebilir. Ayrıntılar için Kurulum sayfasına bakın.

Tulpar’ın bir paket yöneticisi var mı?

Evet — tulpar.toml manifestosu ve tulpar.lock kilit dosyasıyla çalışan, path/URL/registry bağımlılık türlerini destekleyen tulpar pkg. Bkz. Paket Yöneticisi.

Tulpar; C, Go veya Rust ile nasıl karşılaştırılır?

Tulpar, Python kadar kolay bir sözdizimini AOT/LLVM derlemesiyle C sınıfı native performansla birleştirirken; C, Go ve Rust’ın üçüncü parti kütüphanelere bıraktığı HTTP sunucusu, JSON, SQLite, ORM ve OpenAPI üretimini de doğrudan sağlar. Kod karşılaştırması için Tulpar ve C Karşılaştırması sayfasına bakın.